
Voor de uitzetting van duizenden Roma hanteerde de Franse overheid afgelopen jaren een hard beleid. Ook in Nederland verhardt de houding van de overheid tegenover Roma die zonder papieren in Nederland verblijven. Justitia et Pax onderzoekt wat de belemmeringen zijn voor integratie en volledige participatie.
In Europa vormen Roma de grootste minderheid met ongeveer 12 miljoen, die vooral wonen op de Balkan en in de voormalige Sovjet-Unie. In Nederland wonen zo’n 20.000 Roma en Sinti. In heel Europa worden Roma gediscrimineerd en vaak verkeren ze in grote armoede. Ze hebben nauwelijks toegang tot gezondheidszorg, onderwijs en goede huisvesting. Veel Roma worden beschouwd als ‘statenloos’, hebben geen paspoort of verblijfspapieren en worden door overheden in de Europese Unie niet als onderdaan beschouwd. Zo kunnen ze geen werkvergunning of verzekering krijgen. Hiermee kunnen ze niet volledig meedoen in de samenleving en worden ze feitelijk aan hun lot overgelaten. Dat brengt hen vaak in conflict met de lokale autoriteiten en het creëert wantrouwen door de meerderheid van bevolking. In Nederland verkeert een relatief kleine groep Roma ook in deze schrijnende situatie. Sommige families zijn al generaties lang statenloos.
Justitia et Pax vindt dat mensenrechten gewaarborgd moeten worden voor iedereen. Ook in Nederland en ook ten opzichte van zogenoemde statenlozen. Uitzetting en verjaging van Roma gaat in tegen het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en het VN-Verdrag inzake de Rechten van het Kind (dat voorziet in onderdak en ander elementaire levensbehoeften van minderjarigen).
Om zicht te krijgen op de omvang en aard van het probleem, zal Justitia et Pax in 2011 onderzoeken wat de gevolgen van statenloosheid betekenen voor Roma in Nederland, met name voor kinderen. De aanbevelingen worden gedeeld met de Nederlandse overheid. Samen met partners in Bulgarije en Roemenië zal Justitia et Pax op Europees niveau een voorstel doen voor harmonisatie van rechten van Roma binnen Europa. Justitia en Pax wil film en andere media gebruiken voor de educatie van de bredere publiek.